woordenlijst

woordenlijst2021-01-20T09:23:50+00:00

Artsen gebruiken soms lastige woorden in hun communicatie. Om verwarring te voorkomen hebben specialisten van Oncomid een verklarende woordenlijst gemaakt.

Adjuvante radiotherapie2021-01-08T16:14:53+00:00

Synoniem: Aanvullende radiotherapie

Adjuvant betekent aanvullend. Een adjuvante behandeling is een aanvullende behandeling. Vaak gaat het om een adjuvante behandeling na de operatie.

Alopecia2021-01-08T16:14:30+00:00

Het haar valt uit. Op het lichaam ontstaan kale plekken zonder haar. Meestal groeit het haar weer terug.

Anemie2021-01-08T14:59:33+00:00

Synoniem: Bloedarmoede

Bij bloedarmoede zijn er te weinig rode bloedcellen in het bloed. Het bloed kan dan te weinig zuurstof naar de lichaamscellen brengen.

Aromataseremmer2021-01-08T14:57:49+00:00

Synoniem: Anastrozol, antihormonen, exemestaan, letrozol

Een aromataseremmer is een medicijn. Het remt de aanmaak van hormonen. Een aromataseremmer is een vorm van hormoontherapie.

Benigne2021-01-08T16:14:44+00:00

Synoniem: Goedaardig

Als een tumor goedaardig is, kunnen de cellen niet uitzaaien naar andere delen van het lichaam. Een goedaardige tumor kan wel groeien en op de weefsels eromheen gaan drukken. De arts bespreekt of een behandeling nodig is.

Bestraling2021-01-08T16:14:39+00:00

Synoniem: Radiotherapie, RTx

Bestraling is de behandeling van kanker met straling. Het doel van bestraling is om kankercellen kapot te maken, zonder de gezonde cellen aan te tasten.

Biopsie2021-01-08T16:14:26+00:00

Synoniem: Biopt

Bij een biopsie haalt de arts 1 of meerdere stukjes weefsel weg van de plaats van de afwijking. Dit weefsel heet een biopt. De arts doet de biopsie met een dikke naald en verdooft de huid vooraf. Het biopt dat is weggehaald uit het lichaam, gaat voor onderzoek naar het laboratorium. Met dit onderzoek kan de arts de diagnose stellen.

Chemo-immunotherapie2021-01-08T16:14:22+00:00

Een combinatie van chemotherapie en immunotherapie. Chemotherapie is de behandeling van kanker met cytostatica. Dit zijn medicijnen die kankercellen doden of hun celdeling remmen. Immunotherapie helpt het eigen afweersysteem om deze kankercellen op te ruimen.

Chemotherapie2021-01-08T16:14:17+00:00

Synoniem: CTx

Chemotherapie is een behandeling met cytostatica. Dit zijn medicijnen die kankercellen doden of hun celdeling remmen. Deze medicijnen verspreiden zich via het bloed door het lichaam. Ze kunnen op bijna alle plaatsen de kankercellen bereiken.

Chromosomen2021-01-08T16:14:13+00:00

In elke cel zit informatie die bepaalt wanneer de cel moet gaan delen en daar weer mee moet stoppen. En ook welke functie de cel moet uitvoeren. Deze informatie heet DNA. Het DNA zit verpakt in lange strengen: de chromosomen. In iedere cel zitten 46 chromosomen. De chromosomen zitten in paren (23 paren). Van elk paar komt 1 chromosoom van de vader en het andere chromosoom van de moeder.

CT-scan2021-01-08T16:13:33+00:00

Een CT-scan kan uitzaaiingen van huidkanker tonen. De arts kan een CT-scan laten maken wanneer er mogelijk uitzaaiingen in het lichaam zitten. Bij huidkanker gaat een CT-scan vaak samen met een PET-scan. Dan heet het een PET-CT-scan.

Curatief2021-01-08T16:13:28+00:00

Curatief betekent genezend. Een curatieve behandeling is een behandeling die als doel heeft te genezen van de kanker.

Cyste2021-01-08T15:45:26+00:00

Een cyste is een holte gevuld met vocht. Dit is meestal goedaardig. Als niet helemaal duidelijk is of de cyste goedaardig is, kan de arts weefsel weghalen. De arts laat onderzoeken of er kankercellen in dit weefsel zitten.

De novo mutatie2021-01-08T16:13:19+00:00

De erfelijke aanleg is nieuw ontstaan bij iemand. De ouders van deze persoon hebben allebei de erfelijke aanleg niet.

Dermatitis2021-01-08T15:46:13+00:00

Een ontsteking of irritatie van de huid. Dit komt door de bestraling. Bacteriën zorgen niet voor deze ontsteking. Daarom werken antibiotica niet.

Desquamatie2021-01-08T16:13:09+00:00

Verspreid

DNA2021-01-08T16:13:04+00:00

In elke cel zit informatie die bepaalt wanneer de cel moet gaan delen en daar weer mee moet stoppen. En ook welke functie de cel moet uitvoeren. Deze informatie heet DNA. Het zit in de kern van de cel. Ouders geven allebei de helft van hun DNA door aan hun kind. Daarom heet het DNA ook wel het erfelijk materiaal. Het DNA zit verpakt in lange strengen: de chromosomen. Op het DNA zit de informatie in stukjes. Zo’n stukje heet een gen. Het menselijk DNA heeft ongeveer 20.000 genen.

Doelgerichte therapie2021-01-08T16:12:58+00:00

Synomiem: Targeted therapy

Doelgerichte therapie is een behandeling met medicijnen die zich specifiek richten op de kankercellen. Zo kan doelgerichte therapie kankercellen doden of de celdeling van kankercellen remmen. De medicijnen verspreiden zich via het bloed door het lichaam. Ze kunnen op bijna alle plaatsen kankercellen bereiken.

Gen2021-01-08T16:12:53+00:00

Een gen is een stukje DNA. Elk gen heeft een specifieke DNA-code. Deze code bevat informatie over een bepaalde eigenschap of functie. Zo zijn er genen die eigenschappen bepalen, bijvoorbeeld welke bloedgroep of welke kleur ogen iemand heeft. Er zijn ook genen die bepaalde taken uitvoeren. Bijvoorbeeld wanneer een cel moet delen, of juist moet stoppen met delen. Een mens heeft ongeveer 25.000 genen.

Graad 12021-01-08T15:54:25+00:00

Graad 1 betekent dat de kankercellen nog lijken op gezonde cellen. De kankercellen groeien meestal langzaam.

Graad 22021-01-08T15:54:45+00:00

Graad 2 betekent dat de kankercellen minder lijken op gezonde cellen. De kankercellen groeien meestal sneller.

Graad 32021-01-08T15:55:09+00:00

Graad 3 betekent dat de kankercellen (bijna) niet meer lijken op gezonde cellen. De kankercellen groeien veel sneller.

Hematoom2021-01-08T16:12:39+00:00

Synoniem: Blauwe plek

Een bloeduitstorting. Dit kan pijnlijk zijn, maar het geneest vanzelf.

Histologie2021-01-08T16:12:34+00:00

Synoniem: Weefselonderzoek

Dit is een onderzoek van weggehaald weefsel uit de afwijking.

Huidkanker2021-01-08T16:12:29+00:00

Synoniem: Melanoom

Een kwaadaardige tumor in de huid.

Hyperpigmentatie2021-01-08T15:59:11+00:00

Bij hyperpigmentatie zit er te veel pigment in de huid. Hierdoor is de huid donkerder van kleur. Dit kan het gevolg zijn van bestraling op die plaats.

Immunotherapie2021-01-08T16:10:31+00:00

Synoniem: Immuuntherapie

Dit is een geneeskundige therapie die op het afweersysteem gericht is. Het zorgt ervoor dat het afweersysteem gestimuleerd wordt om de ziekte op te lossen of juist dat het afweersysteem geremd wordt.

In -transit metastasen2021-01-08T16:12:19+00:00

Internist-oncoloog2021-01-08T16:12:13+00:00

Synoniem: Medisch oncoloog

Een arts die gespecialiseerd is in kanker. Deze arts geeft bij huidkanker de behandeling met chemotherapie, immunotherapie en doelgerichte therapie. Bij uitgezaaide huidkanker is de internist- oncoloog vaak de hoofdbehandelaar.

Invasief2021-01-08T16:10:24+00:00

Invasief betekent dat de kanker andere weefsels kan binnendringen. Ook kan de tumor dan uitzaaien naar andere organen.

Kwaadaardig2021-01-08T16:16:22+00:00

Synoniem: Maligne

Bij een kwaadaardige tumor gaat het om kanker. De cellen in de tumor kunnen uitzaaien naar andere delen van het lichaam.

Laesie2021-01-08T16:16:55+00:00

Synoniem: Afwijkend weefsel

Weefsel dat anders is dan het hoort te zijn.

Lymfeklierdissectie2021-01-08T16:17:51+00:00

Lymfekliermetastasen2021-01-08T16:17:26+00:00

Melanoom2021-01-08T16:19:09+00:00

Synoniem: Huidkanker

Een kwaadaardige tumor in de huid.

MRI-scan2021-01-08T16:19:29+00:00

De MRI-scanner is een tunnel met een sterke magneet, radiogolven en een computer. De scanner maakt afbeeldingen van de huid en van andere organen.

Multidisciplinair overleg2021-01-08T16:20:05+00:00

Synoniem: MDO

Dit is een overleg tussen verschillende artsen, verpleegkundigen en andere zorgverleners die deskundig zijn op het gebied van kanker. Zij bekijken samen wat de beste behandeling voor iemand is.

Mutatie2021-01-08T16:20:42+00:00

Synoniem: Afwijking, pathogene variatie

Een fout in het DNA die zorgt voor een ziekte, of voor een verhoogde kans op een ziekte.

Mutatie analyse2021-01-08T16:21:15+00:00

Nucleair geneeskundige2021-01-08T16:21:44+00:00

Dit is een arts die gespecialiseerd is in beeldvormend onderzoek met gebruik van radioactieve stoffen.

Osteoporose2021-01-08T16:22:18+00:00

Synoniem: Botontkalking

Het bot heeft te weinig kalk. Hierdoor is er een groter risico dat het bot breekt.

Palliatief2021-01-08T16:22:48+00:00

Palliatief betekent dat de ziekte niet te genezen is. Degene met kanker kan niet meer beter worden. De behandeling heeft als doel om de ziekte te remmen en om klachten te verminderen.

Palpabel2021-01-12T10:04:49+00:00

Een zwelling of een bultje dat met de hand door de huid heen te voelen is.

Pathologie-onderzoek2021-01-12T10:05:57+00:00

Synoniem: PA, PAO

Het onderzoeken van het weggehaalde weefsel. Hierbij gebruikt de patholoog ook een microscoop. Een microscoop vergoot de cellen heel sterk, zodat de patholoog deze goed kan bekijken.

Pathologisch bewezen2021-01-12T10:06:43+00:00

Synoniem: PA-bewezen

In het weggehaalde weefsel zijn daadwerkelijk kankercellen gevonden. Dit is aangetoond met het onderzoek van de patholoog.

Penetrantie2021-01-12T10:08:02+00:00

Dit is het risico dat iemand met een erfelijke aanleg voor kanker ook echt de ziekte krijgt. Bijvoorbeeld: een penetrantie van 50% betekent dat de helft van de mensen met een bepaalde erfelijke aanleg daadwerkelijk de ziekte krijgen.

PET-CT-scan2021-01-12T10:08:42+00:00

Een PET-CT-scan is een PET-scan en een CT-scan ineen. Deze scan kan uitzaaiingen van kanker opsporen. Voor de scan wordt een licht radioactieve stof ingespoten.

Pruritus2021-01-12T10:09:30+00:00

Synoniem: Jeuk

Een kriebelend gevoel op de huid.

Radioloog2021-01-12T10:10:10+00:00

Deze arts bekijkt de arts de resultaten van het beeldvormend onderzoek. Zoals de echografie, (PET-)CT-scan en MRI-scan. Ook voert de radioloog de punctie uit.

Radiotherapeut2021-01-12T10:11:02+00:00

Synoniem: Radiotherapeut-oncoloog

Een arts die gespecialiseerd is in de behandeling met bestraling. De radiotherapeut beoordeelt of bestraling nodig is. Als het nodig is, is deze arts ook verantwoordelijk voor het bestralingsplan, en voor de begeleiding van de patiënt tijdens de bestralingsserie en de eerste weken erna.

Radiotherapie2021-01-12T10:11:42+00:00

Synoniem: Bestraling

Bestraling is de behandeling van kanker met straling. Het doel is kankercellen te vernietigen en tegelijk gezonde cellen zoveel mogelijk te sparen. Bestraling is een plaatselijke behandeling: het deel van het lichaam waar kankercellen zitten of eerst zaten, krijgt bestraling.

Rash2021-01-12T10:13:22+00:00

Synoniem: Huiduitslag

Op de huid zitten rode vlekken of bultjes die kunnen jeuken.

Remissie2021-01-12T10:13:42+00:00

De ziekte vermindert.

Resectie2021-01-12T10:14:23+00:00

Synoniem: Excisie, operatieve verwijdering

Het weghalen van weefsel met een operatie.

Respons2021-01-12T10:14:49+00:00

De reactie van de kankercellen op een behandeling. De respons kan verschillend zijn: compleet (helemaal), patiëel (gedeeltelijk) of geen.

Revisie2021-01-12T10:15:13+00:00

Het controleren van de resultaten van een onderzoek.

Satelliet2021-01-12T10:15:32+00:00

Schildwachtklierprocedure2021-01-12T10:17:55+00:00

Second opinion2021-01-12T10:16:24+00:00

Synoniem: Tweede mening

Een tweede, onafhankelijke mening over de behandeling van een andere arts in een ander ziekenhuis.

Sequentiële boost2021-01-12T10:16:52+00:00

Boost-bestraling is een extra dosis bestraling op een klein gebiedje. Bij een sequentiële boost krijgt eerst het hele gebied een aantal keren bestraling. Daarna volgen er een aantal boost-bestralingen op het gebied dat de hogere dosis straling nodig heeft.

Snijvlak2021-01-12T10:20:00+00:00

Synoniem: Marge, resectiemarge

Tijdens een operatie haalt de arts de tumor weg. De arts haalt ook wat gezond weefsel weg dat om de tumor heen zit. Zo heeft de arts meer zekerheid dat hij of zij zoveel mogelijk kankercellen verwijdert. Het snijvlak is de rand van gezond weefsel dat is weggehaald.

Systemische therapie2021-01-12T10:20:29+00:00

Dit is een verzamelnaam voor chemotherapie, doelgerichte therapie, anti-hormonale therapie en immunotherapie. Dit zijn behandelingen met medicijnen. Deze worden vaak voor of na een operatie gegeven. Deze medicijnen werken door het hele lichaam. Het doel is om kankercellen te verwijderen die zijn losgeraakt van de tumor.

Totale remissie2021-01-12T10:21:18+00:00

Synoniem: Complete remissie

Er zijn geen kankercellen meer te vinden.

Toxiciteit2021-01-12T10:21:44+00:00

Bijwerkingen die door de behandeling kunnen ontstaan.

Tracer2021-01-12T10:22:08+00:00

Een tracer is een radioactieve vloeistof. Het lichaam neemt deze stof op. De stof is dan te zien op een PET-CT-scan.

Tumor2021-01-12T10:22:29+00:00

Dit is een zwelling. Een tumor kan goedaardig zijn, of kwaadaardig. Een kwaadaardige tumor is kanker.

Uitzaaiing2021-01-12T10:23:09+00:00

Synoniem: Metastase

Er zitten kankercellen van de tumor op andere plekken in het lichaam.

Verdacht2021-01-12T10:24:14+00:00

Synoniem: Suspect

De arts heeft een afwijking gezien. Mogelijk is het kanker, maar dat is nog niet zeker.

Verpleegkundig specialist2021-01-12T10:24:37+00:00

Een gespecialiseerd verpleegkundige die nieuwe patiënten onderzoekt en begeleidt, en samen met de arts het behandelplan uitlegt. Coördineert ook de behandeling en zorg op de polikliniek en geeft voorlichting en ondersteuning aan patiënten.

Vochtretentie2021-01-12T10:25:39+00:00

Het lichaam houdt vocht vast.

Voorgeschiedenis2021-01-12T10:25:14+00:00

Synoniem: VG

Ga naar de bovenkant